Aby zapewnić prawidłowy rozwój dziecka, właściwy przebieg procesów metabolicznych, budowy i odnowy struktur komórkowych, należy zapewnić optymalny poziom składników odżywczych. To właśnie żywność jest źródłem: białka, tłuszczu, węglowodanów, błonnika, witamin i składników mineralnych oraz związków biologicznie czynnych o potwierdzonych korzystnych właściwościach dla zdrowia.

Aby organizm dziecka mógł się prawidłowo rozwijać niezbędne jest spożywanie odpowiedniej ilości pożywienia, ale również produktów o wysokiej wartości odżywczej i dobrej jakości, żywności nieprzetworzonej bez sztucznych dodatków i konserwantów. Im większa różnorodność produktów w diecie dziecka tym większe szanse, że zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze zostanie całkowicie zaspokojone.

Jednocześnie kolorowe i urozmaicone produkty mogą zachęcić dziecko do jedzenia. Wprowadzanie prawidłowych nawyków żywieniowych jak: regularne pory posiłków, unikanie podjadania słodyczy, ograniczenie w diecie dziecka cukrów prostych, tłuszczów nasyconych i soli pozytywnie wpływa na apetyt u dziecka oraz zachęca je do jedzenia i próbowania nowych produktów.

Zapotrzebowanie na kalorieRozwiń listęSchowaj listę

Żywienie dziecka to nie tylko konieczność dostarczenia prawidłowej ilości substancji budulcowych i energetycznych, ale również dostosowanie rodzaju pożywienia do dojrzałości organizmu dziecka.

Wraz z wiekiem dziecka zapotrzebowanie organizmu na kalorie zmniejsza się. Im młodsze dziecko tym większej ilości substancji energetycznych potrzebuje, aby mogło właściwie się rozwijać.

Składniki odżywczeRozwiń listęSchowaj listę


wykres

  • Węglowodany – dostarczają najwięcej energii w ciągu dnia ( 55-60%), a znaleźć je można w produktach zbożowych, ryżu, kaszy, roślinach strączkowych, owocach i warzywach. Ograniczeniu powinny podlegać węglowodany proste, a ich ilość w ciągu dnia nie powinna przekraczać 10% energii całodziennej racji pokarmowej. Cukierki, czekoladki, batoniki, ciasteczka, jasne pieczywo, wyroby cukiernicze to główne źródła cukrów prostych. Jednocześnie produkty te są ubogie w witaminy i składniki mineralne, dlatego poza kaloriami nie dostarczają wartościowych składników potrzebnych do prawidłowego rozwoju młodego organizmu. Dziecko bardzo szybko przyzwyczaja się do smaku słodkiego, co może powodować niechęć w sięganiu i próbowaniu nowych produktów o innych smakach.
  • Białko powinno stanowić 10-15% codziennej diety. Ważne, aby było ono pełnowartościowe, czyli zawierające wszystkie aminokwasy niezbędne do rozwoju dziecka. Jednocześnie w dietę malucha warto wkomponować produkty zawierające białko roślinne, którego dobrym źródłem są nasiona roślin strączkowych. Wskazane jest także mleko, przetwory mleczne ( jogurty, kefiry, sery), chude mięso, ryby, nasiona roślin strączkowych, kasze, nasiona słonecznika, orzechy czy zielone warzywa.
  • Tłuszcze– zaleca się aby stanowiły 25-30% ilości energii dostarczanej w ciągu dnia. Powinny być to głownie tłuszcze bogate w wielonienasycone kwasy tłuszczowe działające korzystnie na układ nerwowy i sercowo- naczyniowy. Warto zwiększyć podaż olejów roślinnych, oliwy a ograniczać tłuszcze pochodzenia zwierzęcego o znacznej ilości cholesterolu oraz tłuszcze zawierające izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych obecne w twardych margarynach i produktach wysokoprzetworzonych niskogatunkowych o dużej zawartości tłuszczu.

Witaminy i minerałyRozwiń listęSchowaj listę

Witaminy i składniki mineralne to związki zapewniające prawidłowy przebieg procesów metabolicznych, odpowiedzialne za prawidłowe działanie wielu układów w tym krwionośnego, nerwowego, odpornościowego, kostnego. Wpływają na całokształt rozwoju, stan zdrowia oraz dobre samopoczucie, poprawiają apetyt u dziecka. Nie dostarczają energii i nie są wytwarzane w organizmie stąd potrzeba dostarczenia ich z pożywieniem. Tylko właściwe odżywianie chroni przed występowaniem niedoborów witamin i składników mineralnych. Składniki mineralne odpowiadają za wiele funkcji w organizmie, są materiałem budulcowym, układu kostnego, zębów, skóry, włosów, ponadto biorą udział w metabolizmie komórkowym oraz pełnią funkcję regulującą ( gospodarka elektrolitowa oraz równowaga kwasowo-zasadowa organizmu). Deficyt jednego składnika może wpłynąć niekorzystnie na działanie innego związku czy funkcje komórki, spowodować brak apetytu u dziecka. Aby zapewnić pokrycie zapotrzebowania konieczne jest spożywanie produktów z różnych grup żywności, gdyż nie ma jednego składnika, który dostarcza wszystkich witamin i składników mineralnych.

Tabela kaloryczności i wartości odżywczychRozwiń listęSchowaj listę


Grupa/ wiek/ lata  
Dzieci Chłopcy Dziewczęta Źródła składnika
 Składniki pokarmowe 1-3 4-6 7-9 10-12 13-15 16-18 10-12 13-15 16-18  
Energia ( kcal/ dobę ) 1000 1400 1600-2100 2050-2750 2600-3500 2900-3900 1800-2400 2100-2800 2500-2900  
Białko  g/ dobę 14 21 30 42 58 64 41 56 53 Mięso, ryby, mleko i przetwory mleczne, jajka, rośliny strączkowe
Tłuszcze g/ dobę 33-44 31-54 31-54 46-107 58-136 64-152 40-93 47-109 48-113 Oleje roślinne, oliwa, masło, margaryna, mięso, nabiał, orzechy, awokado,
Węglowodany 50-60% procent całodziennej racji pokarmowej Pieczywo , płatki zbożowe,  kasze, ryże, makarony, owoce, warzywa ,
Błonnik (g) 10 14 16 19 19 21 19 19 21 Otręby pszenne,  morele suszone, płatki owsiane, pieczywo pełnoziarniste, nasiona słonecznika, warzywa, owoce
Witamina A ( µg ) 400 450 500 600 900 900 600 700 700 wątroba, jaja i mleko warzywa, owoce
Witamina B1 ( mg ) 0,5 0,6 0,9 1,0 1,2 1,2 1,0 1,1 1,1 suche nasiona roślin strączkowych, nasiona słonecznika, orzechy, chuda wieprzowina, kasza gryczana, ryż brązowy, płatki owsiane
Witamina B2 ( mg ) 0,5 0,6 0,9 1,0 1,3 1,3 1,0 1,1 1,1 mleko i napoje mleczne, sery, jaja, chleb pełnoziarnisty, kasza jaglana, kasza gryczana, płatki owsiane i jęczmienne, suche nasiona roślin strączkowych, migdały, orzechy, mięso, ryby, szpinak, szparagi, brokuły, brukselka, papryka
Niacyna (mg) 6 8 12 12 16 16 12 14 14 drób, ryby, kasza gryczana i jęczmienna, chude mięso, ciemne pieczywo, ziarna zbóż, ryż brązowy, suche nasiona roślin strączkowych, papryka, groszek zielony, ziemniaki, rzepa, awokado, brzoskwinie, morele, suszone owoce
Witamina B6 ( mg ) 0,5 0,6 1,0 1,2 1,3 1,3 1,2 1,2 1,2 banany, drożdże, warzywa liściaste, awokado, soja, mięso drobiowe, jaja
Witamina B12 ( µg) 0,9 1,2 1,8 1,8 2,4 2,4 1,8 2,4 2,4 Mięsie, jajkach, mleku, śledziach, czyli produktach „zwierzęcych”
Witamina C (mg) 40 50 50 50 75 75 50 65 65 główne źródło to owoce i warzywa (znaczne ilości w porzeczkach, truskawkach, cytrusach, owocach dzikiej róży, natce pietruszki, ziemniakach)
Witamina D ( µg ) 5 5 5 5 5 5 5 5 5 Produkty pochodzenia zwierzęcego

Ryby, tran, jajka, wątróbka

Grzyby

Witamina E ( mg) 6 6 7 10 10 10 8 8 8 Oleje roślinne, orzechy, ryż, płatki owsiane, awokado, migdały, oliwki
Kwas foliowy ( µg ) 150 200 300 300 400 400 300 400 400 znajduje się w zielonych warzywach, m.in. brokułach, brukselce, włoskiej kapuście, szparagach, szpinaku i sałacie, a także w produktach zbożowych z pełnego przemiału i owocach
Wapń ( mg ) 700 1000 1000 1300 Sery żółte, mleko, twarogi, jogurty, kefiry, jajka, mięso, zielone warzywa, orzechy, rośliny strączkowe
Fosfor ( mg) 460 500 600 1250 Mleko i produkty mleczne, mięso, ryby, jaja, sery, produkty zbożowe, ziemniaki, fasola, marchewka, groch,
Magnez (mg) 80 130 130 240 410 240 360 Kasze, orzechy, mąka sojowa, kakao, czekolada, soczewica, groch, fasola, szpinak,
Żelazo (mg) 7 10 10 10 12 12 10-15 15 15 Mięso, wątroba, jajka, szpinak, orzechy, mleko, ryby
Cynk (mg ) 3 5 5 0,5 0,7 0,7 0,5 0,7 0,7 Mięso, mleko, jajka, orzechy, mąka pełnoziarnista
Miedź (mg) 0,3 0,4 0,7 0,7 0,9 0,9 0,7 0,9 0,9 Warzywa strączkowe, orzechy, mięso drobiowe, cielęcina, wątroba, kasza gryczana, ryby
Jod ( µg ) 90 90 100 120 150 120 150 Ryby morskie, owoce morza, drożdże, cebula, sól jodowana,
Selen (µg ) 20 30 30 40 55 55 40 55 55 Mięso, kukurydza, mąka z pełnego ziarna, ryby i owoce morza
Fluor (mg ) 0,7 1,0 1,2 2 3 3 2 3 3 Ryby morskie, wątroba, soja, rośliny strączkowe, woda mineralna,

Strona korzysta z plików Cookies w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką Cookies.